Khi đi toà, ba thứ không được quên là: giấy triệu tập hoặc giấy báo của toà án, giấy tờ tuỳ thân có ảnh (căn cước hoặc hộ chiếu), và bản sao những tài liệu bạn đã nộp hoặc định nộp. Nếu bạn đi thay người khác thì thêm văn bản uỷ quyền bản chính. Ngoài ra nên mang thuốc đang dùng, nước, sạc dự phòng và một cây bút; còn dao, kéo, bật lửa, chất dễ cháy và vật sắc nhọn thì để ở nhà vì sẽ bị giữ lại ở cổng.
Bài này chia đồ mang theo thành bốn nhóm: giấy tờ để được vào và được làm việc, tài liệu của vụ việc, đồ cá nhân giúp bạn chịu được một ngày dài, và những thứ không nên mang. Phần cuối nói riêng về chiếc điện thoại, thứ khiến nhiều người bị nhắc nhở nhất trong phòng xử.
Nhóm 1 — giấy tờ để được vào cổng và được làm việc
Bộ phận bảo vệ ở cổng và thư ký toà án cần biết bạn là ai và đến với tư cách gì. Thiếu nhóm giấy tờ này, bạn có thể vẫn vào được sảnh nhưng sẽ gặp khó khi báo có mặt.
- Giấy triệu tập, giấy báo hoặc thông báo của toà án: mang bản giấy đã nhận; nếu nhận qua phương tiện điện tử thì in ra hoặc lưu sẵn trong điện thoại, có ghi số vụ án, ngày giờ và phòng làm việc.
- Căn cước hoặc hộ chiếu còn hạn: dùng để đối chiếu danh tính. Căn cước điện tử trên ứng dụng định danh có thể được chấp nhận ở nhiều nơi, nhưng mang thẻ vật lý vẫn chắc chắn hơn khi điện thoại hết pin.
- Văn bản uỷ quyền bản chính nếu bạn tham gia thay đương sự trong vụ việc dân sự được phép uỷ quyền; người đại diện của doanh nghiệp mang giấy uỷ quyền hoặc giấy giới thiệu theo yêu cầu của toà.
- Giấy tờ chứng minh tư cách đặc biệt: thẻ luật sư và giấy đăng ký người bảo vệ quyền lợi do toà cấp, giấy tờ người đại diện theo pháp luật của người chưa thành niên, giấy chứng nhận người phiên dịch nếu có.
- Giấy tờ về sức khoẻ hoặc khuyết tật nếu bạn cần được hỗ trợ chỗ ngồi, lối đi, hoặc được ngồi khi mọi người đứng.
Mẹo nhỏ: chụp ảnh tất cả những giấy này và lưu ở một thư mục riêng trong điện thoại. Nếu lỡ để quên bản giấy, ảnh chụp ít nhất giúp thư ký tra nhanh hồ sơ của bạn.
Nhóm 2 — tài liệu của vụ việc: mang gì và mang bao nhiêu bản
Nguyên tắc chung là bản chính giữ trong người, bản sao dùng để đưa. Những tài liệu bạn đã nộp cho toà thì hồ sơ vụ án đã có, nhưng bạn nên mang theo bản sao của chính mình để lật theo khi thẩm phán hỏi. Tài liệu mới định nộp tại buổi làm việc nên có bản sao kèm bản chính để đối chiếu; thư ký sẽ lập biên bản giao nhận, bạn đọc kỹ trước khi ký.
Một tập hồ sơ gọn gàng giúp bạn tìm nhanh trong lúc căng thẳng. Cách sắp xếp và đánh dấu chi tiết đã có ở các bài chuyên về chuẩn bị trước phiên xử; ở đây chỉ cần nhớ ba thứ: một bìa đựng có nhiều ngăn, giấy nhớ để đánh dấu trang cần dùng, và một tờ giấy trắng ghi những ý chính muốn nói. Đừng mang theo cả chồng giấy không liên quan, vì vừa nặng vừa dễ làm rơi lẫn.
Với bằng chứng dạng điện tử như ghi âm, video, ảnh chụp tin nhắn, toà án thường yêu cầu nộp kèm thiết bị lưu trữ hoặc bản in và văn bản trình bày về xuất xứ. Đừng nghĩ cứ mang điện thoại đến là mở cho hội đồng xem được; muốn trình bày tại phiên thì phải hỏi trước thư ký về cách nộp và thiết bị trình chiếu, nếu có.
Nhóm 3 — đồ cá nhân giúp bạn qua được một ngày ở toà
Một buổi làm việc ở toà có thể ngắn nửa tiếng, cũng có thể kéo từ sáng đến chiều. Những món dưới đây nhỏ, nhẹ nhưng giải quyết được phần lớn sự cố hay gặp.
| Món đồ | Vì sao nên mang | Lưu ý |
|---|---|---|
| Thuốc đang dùng hằng ngày | Người huyết áp, tiểu đường, hen suyễn không nên bỏ liều vì phiên kéo dài | Để trong vỏ hộp gốc để dễ giải thích khi qua kiểm tra |
| Nước uống, bánh nhẹ | Nhiều toà không có căng tin, quanh trụ sở mới có thể ít hàng quán | Không ăn uống trong phòng xử; dùng ở sảnh chờ lúc nghỉ |
| Sạc dự phòng, cáp sạc | Điện thoại lưu giấy triệu tập, ảnh tài liệu, số liên lạc của luật sư | Ổ cắm ở phòng chờ không phải lúc nào cũng có |
| Bút bi, sổ nhỏ | Ghi lại câu hỏi của thẩm phán, lịch hẹn tiếp theo, tên văn bản cần bổ sung | Bút bi thường được mang vào; tránh bút có đầu kim loại sắc |
| Kính đọc sách | Phải tự đọc biên bản trước khi ký, chữ in thường nhỏ | Người lớn tuổi hay quên nhất món này |
| Tiền lẻ | Gửi xe, mua nước, sao chụp tài liệu ở cửa hàng gần toà | Không mang theo số tiền lớn |
Nếu bạn đi cùng con nhỏ vì không có ai trông, nên biết trước rằng trẻ em thường không được vào phòng xử nếu không được toà triệu tập; mang theo người trông trẻ đi cùng sẽ thực tế hơn là mang thêm đồ chơi.
Nhóm 4 — những thứ sẽ bị giữ lại ở cổng kiểm soát
Vũ khí, vật sắc nhọn và công cụ có thể gây thương tích. Dao gấp, kéo, dao rọc giấy, tuốc nơ vít, móc khoá có lưỡi dao nhỏ đều nằm trong diện bị giữ lại hoặc yêu cầu mang ra ngoài. Nhiều người quên con dao gọt hoa quả trong túi xách.
Chất cháy, chất nổ, hoá chất và bình xịt. Bật lửa, bình xịt hơi cay, bình xịt côn trùng, chai dầu, chất lỏng không rõ nguồn gốc là những thứ bảo vệ toà án được yêu cầu kiểm soát chặt.
Băng rôn, khẩu hiệu, truyền đơn, tài liệu để phát. Mang những vật này vào khuôn viên toà để bày tỏ thái độ với vụ án là vi phạm nội quy, có thể bị lập biên bản và mời ra khỏi trụ sở.
Rượu bia và chất kích thích. Người có biểu hiện say không được vào phòng xử. Bạn càng không nên uống một chút để bớt run trước khi ra toà.
Thiết bị ghi âm, ghi hình chuyên dụng. Máy quay, chân máy, micro rời thường không được mang vào khi chưa được chủ toạ cho phép. Chuyện ghi âm, ghi hình tại phiên có quy định riêng và cần xin phép trước.
Mỗi vai mang một bộ khác nhau
Nguyên đơn và bị đơn mang nhiều nhất. Ngoài giấy tờ tuỳ thân và giấy triệu tập, bạn cần tập hồ sơ của mình, danh sách người làm chứng đã đề nghị (nếu có), biên lai tạm ứng án phí hoặc biên lai các khoản đã nộp, và bản tự khai đã gửi toà. Biên lai là thứ hay bị bỏ quên nhất, trong khi thư ký đôi khi cần đối chiếu.
Người làm chứng mang ít nhưng phải đúng. Giấy triệu tập, giấy tờ tuỳ thân và, nếu muốn được thanh toán chi phí đi lại, các vé xe, hoá đơn lưu trú hợp lệ. Người làm chứng không cần mang hồ sơ vụ án và cũng không nên mang tài liệu do một bên đưa cho để "học thuộc".
Người được uỷ quyền mang văn bản uỷ quyền bản chính. Bản photo không công chứng, chứng thực thường không đủ để thư ký ghi nhận tư cách. Kiểm tra phạm vi uỷ quyền có bao gồm việc bạn sắp làm hay không, ví dụ tham gia hoà giải, ký biên bản, nhận văn bản tố tụng.
Người nhà đi cùng chỉ cần giấy tờ tuỳ thân. Người nhà không có giấy triệu tập vẫn có thể vào dự phiên xử công khai nếu còn chỗ, nhưng không được vào buổi hoà giải hay buổi lấy lời khai trong phòng làm việc của thẩm phán. Người nhà nên giữ hộ đồ đạc để đương sự gọn tay khi vào phòng.
Riêng chiếc điện thoại: mang được nhưng phải biết cách
Phần lớn toà án cho phép bạn mang điện thoại vào khuôn viên và phòng chờ. Khi vào phòng xử, nội quy yêu cầu tắt máy hoặc để chế độ im lặng hoàn toàn, không rung. Tiếng chuông reo giữa lúc thẩm phán đang hỏi, hay tiếng thông báo ứng dụng vang lên khi đang tuyên án, là lý do bị nhắc nhở phổ biến nhất mà người dân gặp.
Không được dùng điện thoại để gọi, nhắn tin, lướt mạng hay chụp ảnh trong lúc phiên toà diễn ra. Nếu bạn cần mở điện thoại để xem lại một tài liệu đã lưu, hãy xin phép chủ toạ trước; nhiều người tưởng chỉ nhìn ảnh chụp hợp đồng thì không sao, nhưng người khác trong phòng không biết bạn đang xem hay đang ghi hình.
Một số trụ sở, nhất là với phiên xử có đông người dự, có thể yêu cầu gửi điện thoại tại nơi bảo quản trước khi vào phòng. Vì vậy, đừng chỉ lưu giấy triệu tập và địa chỉ trên điện thoại; hãy chép tay số vụ án, giờ làm việc và số phòng ra tờ giấy để trong túi. Nếu bạn là người chăm sóc người bệnh và cần nhận cuộc gọi khẩn, hãy báo với thư ký từ đầu buổi để được hướng dẫn.
Kiểm tra túi đồ trước khi ra khỏi nhà
Sắp đồ từ tối hôm trước và kiểm tra lại một lần nữa trước khi đi. Thứ tự dưới đây đi từ thứ quan trọng nhất đến thứ dễ quên nhất.
- Giấy triệu tập hoặc thông báo của toà, đối chiếu lại ngày, giờ, địa chỉ trụ sở và số phòng.
- Căn cước hoặc hộ chiếu còn hạn; văn bản uỷ quyền bản chính nếu đi thay.
- Bìa hồ sơ: bản chính để đối chiếu, bản sao để nộp, tờ ghi ý chính.
- Thuốc đang dùng, kính đọc, nước uống và chút đồ ăn nhẹ.
- Điện thoại đã sạc đầy, sạc dự phòng, bút, sổ nhỏ.
- Lục lại túi xách để bỏ ra dao gọt, kéo, bật lửa, bình xịt và mọi vật sắc nhọn.
Mất năm phút kiểm tra này giúp bạn qua cổng nhanh, báo có mặt đúng giờ và không phải quay về nhà lấy đồ — điều mà người ở xa trụ sở toà sau sắp xếp năm 2025 sẽ thấy rất đáng giá.
Câu hỏi thường gặp
Quên mang căn cước thì có được vào toà không?
Tuỳ nơi. Bảo vệ có thể cho bạn vào sảnh sau khi ghi tên, nhưng thư ký cần đối chiếu danh tính trước khi để bạn tham gia với tư cách đương sự hay người làm chứng. Căn cước điện tử trên ứng dụng định danh hoặc ảnh chụp giấy tờ có thể giúp, nhưng không chắc được chấp nhận ở mọi trường hợp. Gọi điện báo thư ký ngay khi phát hiện.
Mang laptop vào phòng xử để mở tài liệu có được không?
Đương sự hoặc người bảo vệ quyền lợi đôi khi được dùng máy tính để tra tài liệu, nhưng cần sự đồng ý của chủ toạ và phải tắt âm thanh, không kết nối mạng để ghi hình. Bạn nên hỏi trước thư ký từ khi nhận giấy triệu tập, thay vì đến phiên mới mở máy.
Có được mang đồ ăn vào khuôn viên toà án không?
Thường được mang vào khuôn viên và dùng ở khu vực chờ, nhưng không được ăn uống trong phòng xử. Đồ ăn có mùi nặng nên tránh vì phòng chờ thường kín và đông người. Nước lọc đóng chai là lựa chọn an toàn nhất.
Nếu đồ bị giữ ở cổng thì bao giờ lấy lại?
Với đồ dùng thông thường như dao gọt, kéo, bật lửa, bảo vệ thường giữ hộ hoặc yêu cầu bạn mang ra ngoài cất. Bạn nhận lại khi rời trụ sở. Hãy hỏi rõ nơi giữ và người giữ, ghi nhớ trước khi đi vào, để cuối buổi không mất thời gian tìm.
Có cần mang bản chính tất cả giấy tờ đã nộp cho toà không?
Không bắt buộc mang mọi bản chính, nhưng nên mang bản chính của những tài liệu quan trọng mà bên kia có thể phản đối, ví dụ hợp đồng, giấy vay tiền, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi thẩm phán cần đối chiếu, bạn có sẵn để trình; sau đó cất lại ngay, không để lẫn vào tập bản sao.